Łatwo można z tego wyciągnąć wniosek, że tego, co my we Francji rozumiemy przez przyjemność konwersacji, w domach tych się nie spotyka - to-
warzystwo jest o wiele zbyt liczne, aby mogła się wywiązać rozmowa o poważniejszym znaczeniu. Całe wyższe towarzystwo odznacza się świetnymi manierami, ale szlachcie brak wykształcenia, a tym, którzy stale żyją pod wpływem despotycznego rządu i dworu, brak wzajemnego zaufania, by można było korzystać z uroków intymności.
Większość rosyjskich wielkich panów wyraża się z takim wdziękiem i taką grzecznością, że często przy pierwszym zetknięciu można się łudzić co do poziomu wiedzy i rozumu tych, z którymi się rozmawia. Początek rozmowy prawie zawsze pozwala przypuszczać, że ma się do czynienia z mężczyzną lub kobietą o wyższym umyśle, niekiedy jednak okazuje się w toku rozmowy, że takie wrażenie wywierał tylko ów początek. W Rosji ludzie nie przywykli mówić tego, co czują w głębi serca, lub tego, co myślą. Niegdyś tak bardzo bali się swoich władców, że jeszcze nie zdołali się przyzwyczaić do mądrej swobody, którą zawdzięczają Aleksandrowi. Konto osobiste | Szkolenia |
|